Điện ảnh Việt Nam cần phân loại phim trước hàng rào kiểm duyệt

, , Leave a comment

 

Phim điện ảnh Việt nam trước rào cản kiểm duyệt phim hiện còn khó khăn và cần thiết đặt ra việc phải sớm có sự phân loại phim để dễ phát hành.

  • Ý kiến giới làm phim: “Thêm đạo diễn trẻ, tư duy văn minh có trong hội đồng”

Đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn chia sẻ với PV Thanh Niên sau khi đọc loạt bài Điện ảnh trước rào cản kiểm duyệt: “Vấn đề kiểm duyệt phim tại nước ta là nỗi ám ảnh nặng nề, căng thẳng luôn đeo bám người làm phim ngay từ lúc mới manh nha nghĩ đến một đề tài, một chủ đề sáng tác nào đó. Trong nền điện ảnh bao cấp, hệ thống kiểm duyệt can thiệp từ đề cương cho đến kịch bản hoàn chỉnh, chịu đựng bao nhiêu yêu cầu chỉnh sửa mới được phép thực hiện.
Rồi còn duyệt bản dựng, bản hòa âm, bản phim hoàn chỉnh, soi xét từng câu thoại, từng hình ảnh. Và cuối cùng, khi bộ phim được thông qua, dù có thành công đến đâu thì các tác giả phim cũng có tâm trạng chạnh lòng: nó không hẳn là con mình. Vài năm gần đây, độ nghiêm nhặt của kiểm duyệt có phần thông thoáng hơn. Những người làm phim chỉ còn phải đối mặt với cuộc kiểm duyệt cuối cùng khi phim đã thành phẩm, nhưng sự thách đố thành bại lại nặng nề hơn. Phim Xích lô, một phim rất hay của đạo diễn Trần Anh Hùng, đã bị cấm chiếu có lẽ vì như thế!”. Tôi nghĩ nên phân loại phim bởi giờ không làm thì sau này cũng phải làm việc ấy thôi vì đó là xu hướng chung của thế giới

Dien-anh

Nếu phân loại phim thì phim như “Hotboy nổi loạn” sẽ được kiểm chặt

  • Mục đích phân loại: Để dễ phát hành

Ai cũng hiểu Hội đồng duyệt phim (HĐDP) quốc gia nếu có thẩm định, cắt xén hay cấm chiếu một bộ phim nào đó cũng đều dựa theo cái “khung” của Quy chế duyệt phim và những hành vi bị cấm căn cứ theo luật Điện ảnh. Vấn đề là cái khung ấy còn quá mơ hồ, chung chung và hiện đã quá “lỗi thời” so với sự phát triển của điện ảnh cũng như trình độ thưởng thức của khán giả. HĐDP có lý lẽ riêng để cắt xén theo quan điểm của họ và tất nhiên mức độ công tâm, uy tín nghề nghiệp của họ sẽ được giới làm nghề, kể cả công chúng nhận xét, phản biện, nếu họ làm đúng hoặc sai.

Hiện tại, danh sách Hội đồng duyệt phim quốc gia (HĐDPQG) gồm 11 vị, trong đó đạo diễn Bùi Đình Hạc giữ vị trí chủ tịch, biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát là phó chủ tịch và 9 vị ủy viên: Nguyễn Hữu Thức, Nguyễn Danh Dương, Vũ Xuân Hưng, Phạm Thanh Hà, Đinh Ngọc Mai, Khuất Duy Tân, Ngô Phương Lan, Trịnh Thanh Nhã, Lý Phương Dung. Giới làm phim cho rằng, danh sách này có nhiều vị chưa được biết mặt, biết tên trước đó trong lĩnh vực phim ảnh. Trong danh sách đa phần những đạo diễn, những cô bác lớn tuổi và dường như đã lâu không làm một bộ phim nào nên họ khó thể có những phản biện thức thời và hợp lý. Cần phải thêm lớp đạo diễn trẻ, những người đang làm phim thật sự để có thêm cập nhật và lúc đó những phản biện của họ sẽ thiết thực và thuyết phục hơn.

Rất khó khăn để liên hệ với những vị có thẩm quyền trong HĐDPQG lẫn Cục Điện ảnh VN trong 2 ngày nay để họ “chịu” phát biểu về vấn đề kiểm duyệt, ngay cả với một vài nghệ sĩ tên tuổi, bởi ai cũng ngại “đụng chạm”.

Chiều 10.4, PV Thanh Niên liên lạc được với PGS-TS Trần Luân Kim – nguyên Chủ tịch Hội Điện ảnh VN nhiều năm liền và hiện là thành viên HĐDPQG phía nam, vừa rồi là Trưởng ban Giám khảo hạng mục phim truyện nhựa giải thưởng Cánh diều 2012. Ông đã trả lời rất rõ ràng, thẳng thắn về vấn đề kiểm duyệt. Ông đồng ý với những ý kiến mà Thanh Niên nêu ra trong các bài viết và cho rằng điều kiện duyệt cần phải mở rộng nếu nó là rào cản, bởi tất yếu sẽ ảnh hưởng đến sự sáng tạo của nghệ sĩ.
Tuy nhiên, theo ông hiện tại vấn đề kiểm duyệt phim đã thông thoáng nhiều hơn rồi. Hội đồng chỉ duyệt phần nội dung tư tưởng của phim, xem phim có vấn đề gì về chế độ, tôn giáo, chính trị… và phần chủ yếu là duyệt về khía cạnh văn hóa như bạo lực, tình dục… Ai cũng muốn phim ảnh của nước mình hiện đại hơn, muốn một bộ phim hành động, kinh dị phải “ra ngô ra khoai”, nhưng tình hình xã hội hiện tại chưa thể, vì tội phạm còn nhiều, chủ yếu là giới trẻ còn nhận thức thấp. Nếu tình hình đang như vậy mà bung những bộ phim dạng đó ra, thì người làm phim sẽ thấy thích, khán giả cũng thích, nhưng chắc chắn sẽ có một bộ phận khán giả phản ứng không đồng tình. Trách nhiệm của người quản lý là phải xem xét, kiểm duyệt; còn trách nhiệm xã hội của một nghệ sĩ thì phải biết dừng đúng chỗ. Giới hạn này không thể nói cụ thể ra sao, nhưng phụ thuộc vào sự “nhạy cảm” của từng nghệ sĩ.
Ông Trần Luân Kim khẳng định, tình hình hiện ở VN không thể bỏ qua khâu kiểm duyệt phim, bởi sẽ loạn! Bối cảnh chung là vậy, cả hai bên đều có những khó khăn riêng, vì thế đòi hỏi phía HĐDP phải có trình độ, thức thời và đặc biệt không được bảo thủ. Cả hai bên sẽ phải cảm nhận thấu đáo, bằng trực giác tinh tế. “Tôi nghĩ nên phân loại phim bởi giờ không làm thì sau này cũng phải làm việc ấy thôi vì đó là xu hướng chung của thế giới. Liệu các rạp có bán vé đúng như quy định độ tuổi hay vượt rào để tăng thêm lợi nhuận, trong khi lực lượng đi kiểm tra không đủ? Nếu các rạp, các cơ quan khác cùng chung tay thực hiện tốt việc kiểm tra, bán vé đúng đối tượng mà phim phân loại, tôi sẽ là người đầu tiên ủng hộ xúc tiến sớm việc này”, ông Kim kết luận.
Điều cuối cùng ông muốn chia sẻ là rất nên cụ thể lại những quy định kiểm duyệt cho rõ ràng hơn hiện giờ, để chọn cho được HĐDP đáp ứng những quy định cụ thể đó, bởi không thể phủ nhận: thành phần duyệt phim quyết định xu hướng phim sẽ được duyệt ra sao! Đồng thời bản thân nghệ sĩ không chỉ có trình độ chuyên môn mà còn phải có trình độ nhận thức văn hóa và trách nhiệm xã hội trong việc làm ra một bộ phim.

 

Leave a Reply